SENYORAJ GELİRİ NEDİR? SENYORAJ GELİRİ NE DEMEK?

Senyoraj geliri nedir kısaca anlatıyoruz. Senyoraj geliri ne demek hazineye para nasıl giriyor ve tüm cevaplar yazımızda!

SENYORAJ GELİRİ NEDİR? SENYORAJ GELİRİ NE DEMEK?

Senyoraj; hükümetlerin, merkez bankalarına verdiği yetkiyle piyasaya sürülen başka bir deyişle basılan tüm paranın birim maliyetinin, paranın üzerindeki yazılı olan nominal kıymetli satın alma eforundan düşüldüğünde kalan kârın tamamı senjoraj kazancı olarak adlandırılır.

Senyoraj  kazançlarını yalnızca merkez bankaları asıllaştırabilir.


Günümüzde, bu kazançları başka bir deyişle senyoraj hasılatını, reelleştirebilecek tek resmi müessese merkez bankalarıdır. Bunu kolay bir misalle ifade edecek olursak; Merkez Bankası 200 liralık banknot olarak kağıt para bastı diyelim, basılan bu 200 liralık paranın birim maliyeti çok düşük bir meblağdır. Bu yapımın maliyetini 1 lira olarak düşündüğümüzde, aradaki fark 199 lira olacaktır. İşte bu 199 liralık fark Merkez Bankası’nın 1 adet için basılan 200 liralık banknottan elde ettiği kazançtır, başka bir deyişle kârdır. Başka bir ifadeyle 1 liralık maliyetle 200 liralık satın alma eforunu piyasaya sunmuş olmakta ve kendisine büyük meblağda kazanç yaratmaktadır. Yaratılan bu kazanç defineye devredildiğinden, hükümete başka bir deyişle devlete çok kısa vakitte çok büyük hasılatlar sağlama özelliğine sahiptir.

Senyoraj kazancı aralıksız yapılabilir mi?


Bu sualin cevabı netlikle hayırdır. Senyoraj; her zaman, aralıksız ve sıklıkla yapılamaz. Merkez Bankaları aralıksız ve sıklıkla para basarak yüksek kazanç ve kâr elde ederek hükümetlere kısa müddette çok büyük kazanç kaynakları yaratamaz. Bunun ilk negatif neticeyi enflasyonun süratli ve fazla biçimde yükselmesi,satın alma gücünün erimesidir. Ayrıca kazanç, gider ve ödemeler balansının bozulmasına, döviz maliyetlerinin fazla yükselmesine ve yükselen döviz maliyetlerine arzın daha da çoğalarak devam etmesine, neticede ülke yurttaşları  yabancı paralara veya altın gibi kıymetli emtialara yönelerek, işlerin başka bir deyişle ekonominin tamamen hakimiyetten çıkmasına neden olur.