Kapat

Aile, Çalışma ve Çevre Hizmetler Bakanı Zümrüt Selçuk 27 Nisan itibariyle, Türkiye’de 292 bin firmanın 3,19 milyon emekçi için Kısa Çalışma Ödeneğine başvurduğunu Twitter üzerinden açıkladı. Bu metinde istihdam kayıplarına ait kestirimlerimiz ile Selçuk’un paylaştığı dataları karşılaştıracağız.

Bilindiği üzere tüm çalışanlar Kısa Çalışma Ödeneğinden (KÇÖ) yararlanma hakkına sahip değil. Covid-19 salgını ile KÇÖ’nden yararlanma koşulları kısmen genişletildi. Bir emekçi son 3 yıl içerisinde 450 gün SGK primi ödemiş ve müracaattan evvelki 60 gün çalışmış ise KÇÖ’den yararlanabiliyor. Bu koşuldan ötürü KÇÖ kayıtsız çalışanları, muaf meslek sahiplerini, fiyatsız çalışan aile fertlerini ve bu iki koşulu (450 ve 60 gün koşulları) sağlamayan kayıtlı çalışanları kapsamıyor.

İşsizlikte eşi görülmemiş açık

Iddialarımız ile gerçekleşmeyi karşılaştırmak için KÇÖ’den yararlanabilecek personel sayısını kestirim etmek gerekiyor. Bu çalışmada KÇÖ’den yararlanabilecek personelleri, “sürekli bağıdı olan ve 2017’den evvel mevcut işyerinde çalışmaya başlayan kayıtlı fiyatlı işçiler” olarak tanımladık ve bu kısma olan talebin ne kadar azalacağını hesapladık. (*)

Hal 1. Covid-19 salgınının işgücü talebine tesiri. (Grafikler için siteyi ziyaret edin)

Not: Mavi çubuk KÇÖ’nden yararlanabilecek çalışanları, turuncu çubuk yararlanamayacakları, “Gerçekleşme” çubuğu 27 Nisan tarihi itibariyle başvuran emekçi sayısını göstermektedir.

Hal 1’de 2. ve 3. senaryolar altında (çalışan kişi sayısı olarak) iş gücü talebindeki düşme ve KÇÖ’ne başvurulan personel sayısı görülüyor. Senaryo 1 sonuçlarına artık ölçüsüz optimist kaldığı için halde bölge verilmedi. Senaryolarda mavi kısım KÇÖ’den yararlanabilecek, turuncu kısım da yararlanamayacak çalışanları gösteriyor.

Toplu varsayımlar ve gerçekleşme bedelleri birbirine çok yakın: 27 Nisan’a kadar KÇÖ’ye başvuran emekçi sayısı 3,19 milyon olurken, “gerçekçi” ve (analiz birinci yapıldığında) “kötümser” olarak tanımlanan senaryolarda KÇÖ’den yararlanabilecek tarım-dışı fiyatlı çalışan sayısının 2,69 ve 3,24 milyon kişi azalacağı -politika tesiri gözönüne alınmadan- kestirim edildi. Bu olgulara nazaran istihdamda çok büyük ve eşi görülmemiş bir kayıp yaşandığı açık.

Maatteessüf istihdamdaki gerçek kayıp bu sayıların da ötesinde. Varsayımlarımıza nazaran, bu sayılara ek olarak KÇÖ’den yararlanma hakkı olmayan 3,9-4,9 milyon çalışan daha işini kaybetti. Bir gayrı deyişle, KÇÖ müracaatları gerçek istihdam kaybının yarısını bile göstermiyor.

Biçim 2. Covid-19 salgınının iş gücü talebine tesiri: Kol seviyesindeki datalar.

Not: Her dal için 3 çubuk, sırasıyla, Senaryo 2 ve Senaryo 3’ün iddiaları ile KÇÖ’ye başvuranların sayısını gösteriyor. Mavi kısım KÇÖ’den yararlanabilen, turuncu kısım da yararlanamayanları temsil ediyor.

Kol seviyesindeki datalara Hal 2’de nokta verildi. İmalat sanayii dışındaki kollarda gerçekleşen sayılar Senaryo 3’ün varsayımlara hayli yakın. İmalat sanayiinde ise gerçekleşme en beğenilmeyen senaryodan daha yüksek.

Tablo tasa verici

Donelere ait gözlemlerimizi aşağıdaki biçimde özetleyebiliriz:

* Covid-19 salgının ekonomik tesiri çok büyük ve salgın olağan üstü istihdam kaybına yol açıyor. Çevre izolasyonu sağlamak için alınan idari önlemlerin konaklama ve yiyecek, seyahat, perakende ticaret üzere hizmet bölümlerine yönelik olmasına rağmen imalat sanayii istihdamındaki (beklenmedik) keskin düşüş kaygı verici.

* KÇÖ müracaatları istihdam sıkıntısının yalnızca (küçük) bir modülünü gösteriyor. Milyonlarca kayıt-dışı emekçi ile muaf meslek sahibi, esnaf ve fiyatsız çalışan aile ferdinin de işini ve gelirini kaybettiği unutulmamalı.

Yetkin blog’dan alıntıdır. Bu incelemenin tamamın okumak için url adresini tarayıcınıza kopyalayın

Geçireceğimiz en sıkıntı Ramazan

Iktisada inanç Nisan’da tepe taklak…

Dr Ozan Bingöl:  Mutfak tüpünden, traş köpüğünden ve doğalgazdan ÖTV alınıyor

Reuters anketi: Türkiye iktisadı 2009’dan bu yana birinci sefer daralacak

KAYNAK

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


Kapat
%d blogcu bunu beğendi: