Kapat

Yerküre genelindeki bilirkişilerin, koronavirüs tedavisi için aşı ve tedaviler geliştirme çalışmaları devam ederken ,bazı ilaçlar şimdiden beşerler üzerinde denendi, kimileriyse klinik denemelere yaklaşıyor.

Salgın Hazırlık İnnovasyonları Koalisyonu (CEPİ) çeşitli gelişim aşamalarındaki 115 Covid-19 aşısı tespit etti.Bunların beşindeyse, klinik deneylere başlandı.

Üzerinde çalışılan potansiyel aşılar

Avrupa çapında beşerler üzerinde birinci aşı denemesi Oxford’da başlatıldı ve 800’ü aşkın gönüllüden birinci ikisinin aşıları yapıldı.
Gönüllülerin yarısına Covid-19 aşısı, başka yarısına da menenjitten koruyan fakat koronavirüsü etkilemeyen bir aşı yapılacak.  Oxford Üniversitesi’nden araştırmacılar, üzerinde çalıştıkları aşının Eylül ayında umum tasarrufa hazır olabileceğini ve 1 milyon doz üretmeyi planladıklarını söyledi. Aşıbilim Profesörü Sarah Gilmert, ekibinin potansiyel bir aşı geliştirdiğini ve iki hafta içinde beşerler üzerinde denemelere başlanacağını söyledi. Bilirkişiler, hiç bir şeyi garanti edemeyeceklerini, gelgelelim her şey yolunda giderse aşının sonbahar aylarında hazır olabileceğini kaydettiler. Londra’daki Imperial College’dan bir sair bilirkişi heyet de kişiler üzerinde koronavirüs aşısı denemelerine Haziran ayında başlayabilmeyi umuyor.

Oxford ve Imperial ekipleri hükümetten bu araştırmalar için 40 milyon sterlini aşkın kamu fonu aldılar. 

İlaç devleri Sanofi ve GSK da gelecek yılın ortalarına bir aşı geliştirmek umuduyla güçlerini birleştirdi. Bu yılın 2. yarısında klinik deneylere başlamayı umuyorlar.

Pittsburgh Tıp Üniversitesi’ndeki mütehassıslar ise, koronavirüse karşı potansiyel bir aşı olabilecek parmak ucu büyüklüğünde bir bant üzerinde çalışıyor.

Yeniden ABD’de Ulusal Sıhhat Enstitüleri ve Moderna Inc’in potansiyel aşı çalışmaları devamediyor. Bu deneysel aşının birinci dozunu geçen ay alan denek, 2. dozu almak için Seattle’a geri döndü.

Cambridge Üniversitesi’ndeki eksperler da yerküre genelindeki birçok kuruluş üzere potansiyel bir aşı üzerinde çalışıyor.

Yeni tip koronavirüs salgınının ortaya çıktığı Çin’de ise üçüncü aşı adayının klinik denemelerine başlandığı bildirildi. “Clinical Trials Arena” internet sitesinde konum alan habere nazaran, Vuhan Viroloji Enstitüsü, Vuhan Biyoloji Eserleri Enstitüsü ve Çin Ulusal İlaç Sanayi Kümesi bünyesindeki Sinopharm şirketi tarafından geliştirilen aşı, kişiler üzerinde test edilmeye başlandı. Henan eyaletine bağlı Cıazuo kentinde yapılan bir numara aşama klinik denemelere 96 istekli katıldı.

Aşının güvenliğinin sınandığı 1. aşama başarılı sonuç verirken aşı adayının tesirliliğini belirlemeyi amaçlayan 2. aşama denemelere en kısa vadede geçilmesi planlanıyor. Farklı virüs, bakteri ve patojen kesimlerinin birleşiminden oluşan aşı adayının klinik denemelerinin bir yıl içinde sonuçlanması umuluyor. Klinik denemelerin başlaması, bir aşı adayının kısa müddette kullanılabilir hale geleceği mealine gelmiyor. Üç aşamada yapılan klinik denemelerde, birinci aşamada az sayıdaki sağlıklı kişi üzerinde aşının inançlı olup olmadığı ve muhtemel yan tesirleri araştırılıyor. 2. aşamada aşının aktifliği, deney ve denetim kümelerine ayrılan 100’den ziyade kişi üzerinde test edilirken üçüncü ve son aşamada birebir süreç, birkaç bin denekle tekrarlanıyor. Tüm bu süreç, aylar ve velev yıllar alabiliyor. Potansiyel aşının klinik denemelerine 14 Nisan’da onay verilmişti.

– Çin’de iki aşı adayının daha klinik denemeleri sürüyor

Devlette iki aşı adayının daha klinik denemelerine devam ediliyor. Çin Askeri Tıp Akademisi ve CanSino ilaç şirketinin ortak geliştirdiği, Kovid-19’un illete yol açmayan antijen kısımlarını barındıran bir “alt birim” aşının 2. aşama klinik denemelerine 12 Nisan’da başlanmıştı.

Genetik mühendislik eseri alt ünite aşılar, illete yol açan patojenin güçsüzleştirilmiş bir versiyonunu içeren “birim” aşıların bilakis virüsün kendi kendini üretemeyen bir kesimini içeriyor. Virüsün zayıflatılmış canlı bir halini içeren “birim aşılara” nazaran daha inançlı olan alt ünite aşılar, bağışıklık tesiri bakımından daha zayıf görülüyor.

Öte yandan, Çinli Sinovac biyoteknoloji şirketinin geliştirdiği, Şiddetli Akut Teneffüs Yolu Sendromu’na (SARS) yol açan koronavirüsü içeren bir aşı adayının klinik denemelerine de 14 Nisan’da onay verilmişti. Aşının hayvanlar üzerinde yapılan denemelerinde “deneklerde antikor üretimine bağlı olmayan düzgünleşme görüldüğü” bildirilmişti.

Hindistan da, yerküredeki umum ilaçların ve aşıların en büyük üreticilerinden biri. Yarım düzine kadar büyük ve küçük çaplı bir seri aşı şirketine mesken sahipliği yapıyor ve Covid-19 illetine yol açan virüse karşı aşı geliştiren kimi firmalar Hindistan’da bulunuyor. Bunlardan bir tanesi, üretilen doz açısından yerkürenin en büyük aşı üreticisi ve memleketler arası ihracatçı Hindistan Serum Enstitüsü. Şirket, ABD merkezli biyoteknoloji şirketi Codagenix ile işbirliği içerisinde, yerküre çapındaki 80’den çokça şirket üzere, “virülansı zayıflatılmış” aşı geliştirmeye çalışıyor.
Bu aşılar, bir hastalık mikrobunun hastalık yapabilme kapasitesi azaltılarak ya da zararlı kısımları çıkarılarak, lakin mikrop canlı tutularak üretiliyor. Hindistan Serum Enstitüsü İcra Heyeti Lideri Adar Poonawalla, “Hayvanlar üzerinde (fareler ve primatlar) bir seri deneme yapmaya Nisan ayında başlıyoruz. Eylül itibarıyla beşerler üzerinde denemelere başlayacak duruma gelmeyi planlıyoruz” diyor. Poonawalla’nın şirketi, Oxford Üniversitesi’nin üzerinde çalıştığı aşının çok sayıda üretilmesi için de ittifak yapmış durumda ve İngiltere hükümeti tarafından destekleniyor.

Tedaviler konusunda hangi çalışmalar yapılıyor?

Deneme aşamasında olan birtakım potansiyel Covid-19 tedavileri, aslında öbür illetleri tedavide kullanılıyor.
Ebola’ya karşı geliştirilme aşamasında olan Remdesivir, Covid-19’u ağır geçiren University College London’daki hastalarda ve İngiltere’yle İskoçya genelindeki hastanelerde kullanılıyor.
HIV ilacı Lopinavir/ritonavir,
Sıtma ve eklem iltihabı üzere makul bağışıklık sistemi rahatsızlıklarında kullanılan Klorokin ve hidroksiklorokin
MS üzere marazların tedavisinde kullanılan sistemik interferonlar, mahsusen de interfenon beta.
Ve İngiliz ilaç devi AstraZeneca, Covid-19’un ağır hastalarda tetiklediği, bağışıklık sisteminin çok reaksiyon vermesini tedavi etmek için bir ilacın global ölçekte klinik deneylerine başlama planlarını duyurdu.

*www.cdc.gov/vaccines/basics/test-approve.html
*www.who.int/who-documents-detail/draft-landscape-of-covid-19-candidate-vaccines
*www.bbc.com/news/world-asia-india-52363791
*Anadolu Ajansı

KAYNAK

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


Kapat
%d blogcu bunu beğendi: