Kapat

Fulya Öktem / Bloomberg HT

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın (UNDP) 5 Mart’ta yayımladığı yeni bir endeks, kişilerin neredeyse %90’ının hatunlara karşı önyargılı olduğunu ortaya koydu. Global nüfusun %80’inden ziyadesine konut sahipliği yapan 75 devletten gelen datalarla oluşturulan Cinsiyet Içtimaî Norm Endeksi’ne nazaran erkeklerin %91’i ve hatunların %86’sı siyaset, iktisat, eğitim, şiddet yahut üreme hakları hususlarında hatunlara karşı en az bir önyargıya sahip. 2005-2009 ve 2010-2014 periyotlarını kapsayan datalara nazaran global nüfusun neredeyse yarısı erkeklerin üstün siyasi önderler, %40’ından ziyadesi erkeklerin daha güzel şirket başkanı olduğunu düşünüyor. Erkeklerin ve bayanların neredeyse üçte birine nazaran ise koca dayağı kabul edilebilir bir şey.

“KÜÇÜLMEK TARAFINA ÖNYARGILAR TEKRAR BÜYÜYOR”

UNDP Kişisi Gelişme Raporu Ofisi Yöneticisi Pedro Conceição; cinsiyet eşitliğine karşı önyargılar nedeniyle hatunlar ve erkekler arasındaki güç boşluklarının devam ettiğini; olguların umum ortalamasına nazaran cinsiyet eşitliğinde geçmişe gidildiğini, küçülmek tarafına önyargıların tekrar büyüdüğünü söyledi. BM raporuna nazaran bayanların siyasi ve ekonomik iktidar sahalarındaki gelişimi duvara çarpıyor.

İncelenen 75 devletten, kişilerin birçoklarının hatunlara karşı cinsiyet önyargısından arınmış olduğu devletler Andorra, Avustralya, Hollanda, Yeni Zelanda, Norveç ve İsveç oldu. İngiltere ve ABD’deki kişilerin yarısından ziyadesi en az bir önyargıya sahip.

Öte yandan, toplumsal cinsiyet eşitliğini savunan kuruluşların açık mektubuna nazaran cinsiyet eşitliğine ulaşma yolunda mevcut sürat devam ederse, 2.1 milyar kız evladı ve hatuna konut sahipliği yapan 67 memleket 2030’a kadar temel cinsiyet eşitliği maksatlarından hiçbirine ulaşamayacak. Araştırmaya nazaran bu devletler yalnızca en yoksul memleketler değil. Son yirmi yıldaki eğilimler devam ederse, ABD de bu memleketler arasında taraf alacak.

HANGİ EĞİTİM SEVIYESINDE OLURSA OLSUN HATUNLAR ERKEKLERDEN DAHA DÜŞÜK FIYAT ALIYOR

TÜİK’in ‘İstatistiklerle Bayan 2019’ raporuna nazaran Türkiye’de bayanlar erkeklerden daha az kazanıyor, daha az temsil ediliyor, çalışma hayatında daha az kalıyor. Örneğin, hanesinde 3 yaşın altında evladı olan 25-49 yaş öbeğindeki bayan istihdam orantısı %26.5 iken birebir kaidelerde erkeklerin istihdam orantısı %90.4 seviyesinde. Türkiye’de erkeklerin sağlıklı hayat müddeti ise bayanlardan 3.1 yıl daha uzun.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde hatun milletvekili orantısı %17.3, memleketteki 30 büyükşehir belediyesi liderinden yalnızca 3’ü bayan.

Yerküre Ekonomik Forumu’nun 2018 araştırmasına nazaran şayet bayanlar bir hamle yapmazsa cinsiyet ve fiyat eşitliği, 217 yıl sonra mümkün olabilecek.

 

 BİÇİLMİŞ ROLLER

BETAM Yönetici Yardımcısı Doç. Dr. Gökçe Uysal; toplumsal cinsiyet rollerinin Türkiye’de erkeklere ekmek kazanma bayanlara da aileye ve konuta bakma rollerini biçtiğini, ataerkil topluluklarda çevre normların bayanların ekonomik güçlenmesine köstek olduğunu vurguladı.

“ÇOCUKLARA KİM BAKACAK?”

Doç. Dr. Gökçe Uysal; Türkiye’de çalışmak isteyen hatunların mütemadi evlatlarına kimin bakacağına dair sorulara maruz kaldığını, topluluğun biçtiği rol nedeniyle hatunların çalışmalarına imkan tanıyacak kurumsal destekten de mahrum kaldığını belirtti. Türkiye’de ‘işler az olduğunda erkeklerin işe alınması’ gerektiği inancının hem erkekler hem bayanlar arasında yaygın olduğunu, binaenaleyh hatunların iş bulmakta zorlandığını kaydeden Uysal; hatunların erkeklere kıyasla kayıt dışı işlerde çalışma ihtimallerinin daha yüksek olduğunu, çalışan hatunların tıpkı işi yaptıkları halde erkeklerden daha az fiyat aldığını ve terfi ettirilmediğini vurguladı. Uysal başkaca yalnızca evlendikleri için kıdem tazminatını ödemenin bayanları işgücü piyasasından uzaklaştırıyor ve firmaların hatun çalışan istihdam etmekten imtina etmesine neden oluyor” dedi.

“TOPLUM BAYANA OY VERMEZ”

BETAM Yönetici Yardımcısı Doç. Dr. Gökçe Uysal, bayan siyasetçilerin değerli bir kısmının eşlerinin ve ailelerinin desteği olmadan siyasete girmelerinin imkansız olduğunu söylediğini belirtti. Uysal’ın araştırmasına nazaran birçok bayan siyasetçi, fermuar sistemi olmadığı takdirde mecbur görülen en az sayıda hatunun aday gösterildiğini ve bu durumun birtakım erkek siyasetçiler tarafından “toplum bayana oy vermez” denilerek beslendiğine dikkat çekiyor. Araştırmaya nazaran imar, bütçe, hukuk üzere encümenlerde bölge alabilmek için hatun siyasetçilerden erkeklerin kanıtlamak zorunda olmadığı birtakım teknik yeterliliklere sahip olmaları bekleniyor.

HATUN İSTİHDAMINDAKİ ÖNYARGILAR

ManpowerGroup Türkiye Umumî Yöneticisi Feyza Narlı; Türkiye’de bayanların iş hayatına katılarak ekonomik açıdan güçlenseler de toplumsal normlar sebebiyle iş noktasındaki durumlarını koruyabilmek için fazladan uğraş göstermeye mecbur kaldıklarını söyledi. Narlı; bayanların, işgücü piyasasına girdiklerinde gelir eşitsizliği, ev-iş dengesizliği, cam tavan zorluklarıyla karşılaştığını vurguladı.

“KADINLARA TERFİ ALMA İHTİMALİ DAHA DÜŞÜK OLAN İŞLER TEKLİF EDİLİYOR”

Hatunların başkan ve karar verici konumlarında gereğince yan alamadığının altını çizen Feyza Narlı, hatun çalışanlara çoklukla terfi alma ihtimalinin daha düşük olan hizmetlerin teklif edildiğini bildirdi. Narlı, başkan konumundaki bayan orantısı Türkiye’de yüzde 16 iken Avrupa, ABD ve Avustralya’da yüzde 20’ler seviyesinde olduğunu kaydetti.

Bayan istihdamıyla ilgili yakın tarihli bir araştırma hatun personellerin yüzde 36’sının bilirkişilik ortamlarındaki muhakemesinin ve görüşlerinin sorgulandığını, yüzde 31’inin ise yetkinliklerini kanıtlamak için erkeklere kıyasla daha ziyade uğraş sarf etmeleri talebiyle karşılaştığını ortaya koyuyor.

 

KAYNAK

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


Kapat
%d blogcu bunu beğendi: