Kapat

Üretim ve tüketim aktivitelerinin karantina nedeni ile  yavaşladığı bir ortamdayız. Merkez Bankaları ağır para enjeksiyonu ile ekonomileri hayatta tutmaya çalışıyor. Türkiye ise geçmişindeki yanlış siyasi ve ekonomik tercihleri sonucu savurduğu kaynaklarından geçmişte kalanlar ile durumu yönetime çalışıyor.

Neyi savurduk derseniz, alın size birkaç örnek:  Yanlış Suriye siyaseti ile 45 milyar dolar, 2003-2017 arası özelleştirmelerle 60 milyar dolar, Bütçeye aktarılan MB’den aldığınız 50 milyar TL.

Bu paraların nereye gittiğini biliyorum lakin yazacak kadar yürekli değilim. Lakin size nereye gitmediğini söyleyebilirim: Türk imalat endüstrinin dış girdi bağını koparmak için yatırıma gitmediler, yüksek teknoloji içeren malları üretmek için gerekli girişimlere verilmediler…

An itibari ile metinlerimizde, görüntülerimizde daima işaret ettiğimiz riskin gerçekleştiğini görüyoruz. ‘Dışa bağlı üretim modeli dönmeye başladıkça bu sistem cari açık üretir, kur yükselir.’ demiştik. Virüs Bunalımı öncesi 2019’un 11.ayından, 2020’nin 2.ayına kadar geçen müddette, kurun 5,75’den 6,10’a çıkışında, imalat endüstrimizin yarı mamul ithalinin getirdiği dolar talebin değerli rol oynadığını söyleyebiliriz.

İşin en hayati kısmı ise: ‘Dışa bağlı sakat sistem toparlanırken, dış bir şok gelirse, iktisat tekrar bunalıma girer, bu sefer çıkmak için elde kaynak kalmadığı için dışarıya muhtaç oluruz’ tespitimizdi. Neticede, bunun da ‘Virüs Krizi’ ile gerçeğe döndüğünü görüyoruz.

15 Nisan 2020’de 6,87’ye dokunan ve sonrasında 6,90’ı aşan kurun ne manaya geldiğini hatırlatalım: Kur 18 Ağustos 2018 günü 7,21 rekorunu yapmış, günü 6,87’den kapatmıştı. Bu tarihten sonra yüksek kur, dış girdi bağı ile Türk iktisadını felç etmişti. İşte bu vadede bozuk plak üzere, ‘Dış girdi bağını bitirecek reform’ plağını çalmıştık. Fakat karşılığımız ‘Felaket tellallığı yapmayın’ kasedini dinlemek olmuştu…

E, artık soruyorum? Sakat üretim modeli kuru 5,75’den 6,10’a getirirken, Virüs tesiri ile 6,90’a zıplayan kur, Türk iktisadını 2018 misali tekrar bunalıma sokmayacak mı? İşin berbatı bu sefer ihracat kanadı da Avrupa ve Amerika’nın durmuş olması nedeni ile çalışmayacak. Evet sonuç? Türk iktisadını kur ve Virüs tesiri nedeni ile ağır bakıma alacaklar… Sonrasında kabahati Virüs’e atmak iktisat siyaseti başkanlarını siyasi bedelden kurtarır mı? Bence ‘Tek günahlı Virüs masalını’ bu topluluk yemez…

Fakat işler nereye varacak diye kaygılı bekleyişimiz sürerken, koridorda şu sesi duyarsanız şaşırmayın: ‘Dr, IMF, Türkiye odasında bekleniyorsunuz’.

Cihan Devrim Zelyut

Daha Mart’ta bütçede büyük delik

İşsizlikte korkutan varsayım: Türkiye’de 3,2 milyon kişi işsiz kalabilir!

TEPAV: Covid-19 salgını 1 yıl sürerse Türkiye iktisadı yüzde 38 küçülecek

Iktisat ne devir olağana döner?

KAYNAK

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


Kapat
%d blogcu bunu beğendi: