Kapat

Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, Türkiye’yi yatırımların merkezi haline getirmemiz gerektiğini söyledi. Esasen fikren son aşama katıldığım, memleketin bu sahada büyük potansiyel taşıdığını düşündüğüm başlıklardan biri.

Son virüs süreciyle birlikte herkesin lisanına pelesenk olan üretim kavramını hatırlamayla da birleşince, bugünlerin tanınan gündemlerinden biri haline geldi. Tanınan gündem tanımlamasını boş mekana yapmıyorum.

Yıllarca konuştuğumuz markalaşma, inovasyon üzere tanımlamalar ne kadar yanlışsız ve ne kadar içini boşaltarak tartışıldıysa, üretim başlığının da birebir kadere kurban gitmesini istemediğimden probleme dikkat çekiyorum.

Korona süreciyle birlikte Çin’den kayacağı düşünülen üretim tiplerini ve en azından siparişleri alacağımız üzerinden sığ bir yaklaşımla moda olan bu üretim fetişizmine karşı, yıllardır üretim yapmamız gerektiğini anlatan bir gazeteci olarak ikazda bulunmak istiyorum.

Öncelikle şunun altını çok net bir biçimde çizeyim ki, direkt yabancı yatırımlar hukuksal dertlerin olduğu bir memlekete gelmez. Yeniden tıpkı halde keyfi pratiklerin kelam konusu olduğu, akşam yatıp sabah sair kararların alındığı bir yapıda ülkeyi üretim ve yatırım merkezi haline getiremeyiz.

Velev ki sorunu hallettik ve geldiler. Birilerinin fabrikalarını buraya taşıyarak, ucuz iş gücü ve kur avantajından yararlanarak üretime geçmesi de gerçekçi bir yatırım mealine gelmez. Türkiye bir yatırım merkezi olacaksa, daha farklı yapıları konuşmamız gerekiyor.

Kamunun bir risk anapara şirketi üzere dahil olduğu, planlı bir iktisadın şemsiyesi altında gerçekleşecek yatırımlardan, girişimlerden laf ediyor olmamız gerekir. Örneğin çok tanınan gündem haline gelen tarımdan probleme bakalım.

Çiftçilerin kuracağı sağlıklı kooperatiflerle, misal Avrupa’daki büyük satınalma şirketlerinin bir üçüncü hukuksal kişilikte eşit ve yarı yarıya ortak edilerek, katma kıymetli ve markalı ihracat amacına yürüyeceksek, buradaki üreticinin teminatı da, yani anamal artırımıyla yenilmemesi için anapara garantisi de, kamu idaresi olacaksa işler yürür; para da kazanılır.

Otomotivde, milletlerarası bir markayla, buradaki yerli üreticinin iştiraki eşit koşullarda sağlanacak, imalatta yerli behresi ek nispeti zahir bir yüzdenin altına düşmeyecek formda desteklenirse, ortak ar-ge’den katma pahası paylaşmaya kadar eşik koşullarda iştirakler kurulursa manası olur.

Bir yazılım şirketi Türkiye’de firma kurup yazılım yapmak mahalline, yenilikleri bir Türk firmasıyla birlikte geliştirecek, telif haklarından kelam hakkına kadar her ortamda eşit bir paydaşlık yapısı kurulacaksa kıymetli hale gelir.

Bir hazır giysi firması, Çin’den kayacak siparişlere tekrar fason üretim yapacaksa, bunu yaptıracak firma da yatırım ismi altında burada ofis açacaksa hiçbir kıymeti yok. Lakin o markasını, biz üretim gücümüzü ortaya koyacaksak, eşit, adil ve paylaşımcı bir paydaşlık içerisinde iç ve dış yerkürede birlikte büyüyeceksek sonuç alınır.

Diyelim ki paydaşlık yok ve direkt kendisi gelecek. Bu da Çin’in 2 binli yılların başında yaptığı üzere uygulanabilir. Belirli bir üretim stratejiniz ve planlamanız olur. Bu plana iyi firmaların gelişini desteklersiniz ve yerli ek hissesi orantıları, aşikâr bir mühlet içinde yerli markalar çıkartmak üzere koşullar koyarsınız olur biter. Bunun dışında gelemez mi? Elbette gelir, kapı açık lakin destek alamaz.

Yerli yatırımların yaratılmasından laf ediyorsak da, onları vergi numarası olarak görmek mekanına, girişim havuzlarında sermayedar ile fikir sahibi girişimcileri buluşturur, tekrar kimsenin kimseyi çırak çıkarmayacağı kurallar bütünü içinde büyüyecekleri ortam yaratırsınız; bunun da mantığı açıklanabilir.

Sanırım anlatmaya çalıştığım başlığı, biraz aklı çalışan herkes net bir biçimde anlamıştır. O yüzden uzatmayacağım, fakat kelamın özü şu: Lafla ve davetle ülkeyi yatırım üssü yapamazsınız. Her önüne gelene de yatırımcı diyemezsiniz. Zira boş yatırım hamallıktır. Yalnızca sizden götürür ve bunu da kimsenin itiraz edemeyeceği üretim fetişizmini kullanarak yapar.

cetinunsalan@yahoo.com


@cetinunsalantv

KAYNAK

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


Kapat
%d blogcu bunu beğendi: