Kapat

Eylül ayında ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 4.8 artarak 16.01 milyar dolara, ithalat yüzde 23.0 oranında artarak 20.84 milyar dolara yükseldi. Böylece bir önceki yılın aynı döneminde 1.67 milyar dolar olan dış ticaret açığı Eylül’de yüzde 189.6 artarak 4.83 milyar dolara yükselirken, ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 90.2’den yüzde 76.8’e geriledi.

Gümrük vergilerinin yükseltildiği, finansal sıkılaşmayla beraber kredi büyümesinin yavaşladığı, TL’nin hızla değer kaybettiği bir süreç içinden geçmemize rağmen ithalat ihracattan daha kuvvetli seyretmeye devam ediyor. Artan altın ithalatının bunda etkili olduğunu görmekteyiz.

İhracatın artmasında geçtiğimiz seneye göre 1 iş günü fazlalığı kadar paritenin de olumlu katkı verdiğini ve pandemi öncesindeki seviyelerin de aşılarak, 2020 yılının en yüksek ihracat değerine ulaşıldığını belirtmeliyiz. Bu aynı zamanda tüm yıllar içerisinde en yüksek Eylül ayı ihracat değerine de karşılık gelmektedir.

Üçüncü çeyrek sonu itibariyle ihracat geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre yüzde 10.9 daralırken, ithalat yüzde 1.5 artış kaydetti. Dış ticaret açığı ise 21.09 milyar dolardan 37.86 milyar dolara yükseldi.

Son 12 aylık dönemde ise ihracat bir önceki yıla göre yüzde 7.8 oranında azalarak 166.36 milyar dolara gerilerken, ithalat yüzde 4.6 oranında artış ile 212.65 milyar dolara yükseldi. Dış ticaret açığı, geçen yılın aynı dönemine göre 23.37 milyar dolar artarak 46.28 milyar dolara yükseldi.

Mevsim etkisinden arındırılmış verilere göre ihracat aylık bazda yüzde 6.7 artarken, ithalat yüzde 0.4 daraldı. Mevsim etkisinden arındırılmış aylık açığın 3 aylık ortalamasını yıllıklandırdığımızda yıllık açığın 45.74 milyar dolardan 56.11 milyar dolara yükseldiğini görmekteyiz.

Yatırım, üretim ve iç talebin seyrine ilişkin öncü sinyaller veren ithalat alt gruplarına göre ise bir önceki aya göre tüketim grubu yüzde 21.9, yatırım malları grubu yüzde 21.7 ve ara malı grubu ithalatı yüzde 8.1 artış kaydetti.

12 aylık birikimli enerji ithalatı bir önceki aya göre 0.58 milyar dolara azalarak 32.05 milyar dolara geriledi. Altın ithalatı ise bir önceki aya göre zayıflasa da 2.49 milyar dolar artışla 22.90 milyar dolara yükseldi. Enerji ve altın hariç dış ticaret açığı 1.3 milyar dolar fazladan 0.5 milyar dolar fazlaya geriledi.

Açıklanan Yeni Ekonomi Programında (YEP), 2020 yılı ihracat gerçekleşme tahmini 165.9 milyar dolar, ithalat tahmini 204.0 milyar dolar, dış ticaret açığı 38.1 milyar dolar şeklinde yer almıştı. Dolayısıyla henüz yıl taamlanmadan, yayımlanmasının üzerinden daha 1 ay bile geçmeden YEP tahmini eskimiş oldu.

Önümüzdeki döneme ilişkin olarak İstanbul Sanayi Odası PMI endeksi detaylarında, yurt dışından alınan yeni siparişlerin arttığı sektörlerin azınlıkta kalması ve yeni siparişlerin büyümesinin hız kesmesi dikkat çekmişti. Reel sektör güven endeksinde ise gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarının endeksi azalış yönünde etkilediğini gördük.

Dış ticaret rakamlarından hareketle yılın ilk sekiz ayında 26.46 milyar dolar açık veren cari dengenin Eylül ayında 30 milyar dolar açığa yükseleceğine işaret ediyor. Dolayısıyla YEP’te 24.4 milyar dolar olarak öngörülen cari açık gerçekleşme tahmininin de tutmayacağını söyleyebiliriz.

Dr Ali Orhan Yalçınkaya

Makro-gündem: PMI’lar, enflasyon, Fed ve BoE faiz kararları, nakit bütçe, ABD işsizlik oranı

Merkez’in rezervleri eksi bakiye veriyor, kasasında hiç para kalmadı

Ekim ayında sanayi sektöründe vites düşüş sinyali

  1. Çeyrekte Turizm gelirleri geçen yıla göre yüzde 71,2 azaldı

KAYNAK

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


Kapat
%d blogcu bunu beğendi: